เสียงปืนที่ดังลั่น ... ตัวแม่นั้นกระเด็นไป
ลูกน้อยที่กอดไว้ ... กระดอนไปเพราะแรงปืน
ฝืนกายเข้ากอดแม่ ... หวังแก้ให้แม่ฟื้น
แม่จ๋าเพราะเสียงปืน ... จึงไม่คืนชีวิตมา
โทษใดจึงประหาร ... ศาลไหนพิพากษา
หากท่านเป็นสัตว์ป่า ... ถูกเข่นฆ่าจะยอมไหม
ชีวิต ... ใครก็รัก ... ท่านประจักษ์แล้วหรือไม่
โปรดเถิดโปรดเห็นใจ ... สัตว์ป่าไซร้ก็เหมือนกัน
................ สืบ นาคเสถียร





โดย วันชัย ตัน

1 กันยายน ที่จะถึงนี้จะครบรอบ 15 ปี การจากไปของคนชื่อสืบ นาคะเสถียร อดีตหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง

ในช่วงเวลานั้นมีเจ้าสัวชื่อดังคนหนึ่งถึงแก่กรรม เขาได้ทิ้งทรัพย์สมบัติไว้ให้ลูกหลานหลายพันล้านบาท ขณะที่ก่อนตายคุณสืบมีเงินฝากธนาคารไม่ถึง 8,000 บาท แต่ทิ้งเรื่องราวไว้เล่าขานมากมาย

15 ปีผ่านไปผู้คนในสังคมยังคงระลึกถึงใครอยู่ ..........

29 มิถุนายน ที่ผ่านมา คุณภัทรา วรามิตร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

จังหวัดกาฬสินธุ์ พรรคไทยรักไทย ส.ส.สาวใจเด็ดผู้นี้ได้แสดงความกล้าหาญโดยการงดออกเสียง เมื่อมีการลงมติไม่ไว้วางใจการบริหารงานของนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม กรณีความไม่โปร่งใสในการจัดซื้อเครื่องตรวจวัตถุระเบิดซีทีเอกซ์ สนามบินสุวรรณภูมิ สวนทางกับบรรดา ส.ส.พรรครัฐบาลที่พากันออกเสียงไว้วางใจตามมติของพรรค เพื่ออุ้มคุณสุริยะโดยไม่แคร์ความรู้สึกของคนในประเทศ

ความกล้าหาญอย่างเด็ดเดี่ยวในครั้งนั้น ทำให้คุณภัทรากลายเป็นฮีโร่ในใจของผู้รักความเป็นธรรมจำนวนมาก ขณะที่กลายเป็นแกะดำในหมู่ ส.ส.พรรครัฐบาลด้วยกันที่กล้าแหกมติพรรค

หลังเหตุการณ์ไม่นาน มีนักข่าวไปสัมภาษณ์คุณภัทราตอนหนึ่งเธอบอกว่า

.............

คุณสืบ นาคะเสถียร เป็นคนรุ่นราวคราวเดียวกับคุณทักษิณ ชินวัตร หากเขามีอายุจนถึงทุกวันนี้ เขาจะมีอายุ 56 ปี

คุณสืบ เป็นนักศึกษาคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คุณสืบเคยเข้าร่วมต่อสู้เรียกร้องประชาธิปไตย
ในคราวเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 แต่คุณสืบไม่เคยประกาศว่าเป็นคนเดือนตุลาฯ

ทุกวันนี้เหล่าคนเดือนตุลาฯในคณะรัฐบาลชุดนี้ ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นผู้กล้าลุกขึ้นมาสู้กับเผด็จการและความไม่ถูกต้องในสังคม บัดนี้กลายเป็นมิสเตอร์เยสกันหมด แล้วแต่ว่านายหญิง , นายใหญ่จะมีบัญชาให้ทำอะไร โดยไม่มีปากเสียงใดๆ คนเหล่านี้กล้าพูดเรื่องเท็จให้เป็นเรื่องจริงต่อสาธารณชน เพื่อหวังเอาใจนายไม่ต่างจากนักการเมืองน้ำเน่าคนอื่นๆ ที่ตัวเองเคยประณามมาก่อน

ส่วนอุดมการณ์สมัยเป็นนักศึกษาในอดีต ได้เก็บใส่ลิ้นชักและลั่นกุญแจไว้นานแล้ว

คุณสืบมีพ่อเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดที่มีชื่อเสียงมากได้รับการยกย่องว่าเป็นข้าราชก
ารซื่อสัตย์สุจริตที่สุดคนหนึ่งในสมัยนั้น แต่คุณสืบเองก็ไม่เคยใช้อภิสิทธิ์ใดๆ ไม่เคยอ้างชื่อพ่อ แม้กระทั่งกลับไปเกณฑ์ทหารที่บ้านก็ไม่เคยบอกสัสดี เหมือนกับที่เราได้ยินบรรดาลูกผู้มีอำนาจในปัจจุบันพูดกันว่า " รู้หรือไม่ว่าพ่อกูคือใคร"

คุณสืบเคยพูดถึงพ่อของเขาด้วยความภูมิใจว่า

" พ่อผมไม่เคยโกงใครกิน...ทำไมผมถึงดีใจและภาคภูมิใจกับพ่อผมมาก เพราะพ่อเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดที่ไม่มีทรัพย์สมบัติอะไร"

ความซื่อสัตย์ของพ่อเป็นแบบอย่างให้คุณสืบตัดสินใจเป็นข้าราชการกรมป่าไม้ ลุยจับผู้ลักลอบตัดไม้ทำลายป่าอย่างไม่เกรงกลัวอิทธิพลใดๆ ไม่ว่าจะใหญ่โตมาจากไหน ก่อนที่เขาจะสอบชิงทุนไปเรียนต่อด้านการอนุรักษ์วิทยาที่ประเทศอังกฤษได้ และกลับมาเป็นนักวิชาการที่ซื่อสัตย์ต่อวิชาชีพ กล้าที่จะแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา

เมื่อการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีโครงการสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ในป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
ซึ่งมีผลทำให้พื้นที่ป่ากว่า 140,000 ไร่ ต้องจมน้ำ คุณสืบในฐานะนักวิชาการกรมป่าไม้เจ้าของพื้นที่ ได้ลงสำรวจป่าทุ่งใหญ่นเรศวรเป็นเวลานานนับเดือน เพื่อศึกษาหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพความสมบูรณ์ของป่าผืนนี้ และเมื่อมีการประชุมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อธิบดีกรมป่าไม้ในเวลานั้นที่มีหน้าที่ดูแลปกป้องผืนป่า ได้พูดสนับสนุนการสร้างเขื่อนนี้ โดยอ้างว่าปัญหาเรื่องสัตว์ป่าไม่น่าเป็นห่วง

คุณสืบ ข้าราชการผู้น้อยระดับซี 5 ที่เข้าร่วมประชุมได้กล่าวแย้งอย่างตรงไปตรงมาว่า " ความคิดนี้เป็นความคิดของคนที่ไม่รู้เรื่องการจัดการด้านสัตว์ป่าเลย"

ช่วงเวลาที่คุณสืบได้รับคำสั่งให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข
้ง ต้องรับผิดชอบพื้นที่ป่าขนาดใหญ่กว่ากรุงเทพฯเกือบสองเท่า แต่มีงบประมาณดูแลปีละไม่ถึง 2 ล้านบาทนั้น คุณสืบสามารถสอบชิงทุนไปเรียนต่อระดับปริญญาเอกที่ประเทศอังกฤษได้สำเร็จ

หากถามคนส่วนใหญ่ว่าจะเลือกอะไร ระหว่างหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งที่ในเวลานั้นมีคนรู้จักน้อยมาก กับความก้าวหน้าทางหน้าที่การงานเมื่อมีคำว่า ดร.นำหน้า

คุณสืบผูกพันและเดินป่าแห่งนี้มานาน เขารู้ว่าห้วยขาแข้งเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์เพียงใด และหากไม่มีใครตั้งใจรักษาป่าผืนนี้เอาไว้แล้ว เขาทราบดีว่าอะไรจะเกิดขึ้น

เขาเลือกที่จะมารักษาป่าห้วยขาแข้งด้วยความมุ่งมั่น เขาทุ่มเททั้งชีวิต จิตใจไว้กับที่นี่ แต่เขารู้ดีว่าป่าผืนนี้ใหญ่เกินลำพังตัวเขาและลูกน้องร้อยกว่าคนจะรักษาไว้ได้
หากไม่ได้รับความร่วมมือจากข้าราชการฝ่ายอื่นๆ และผู้มีอำนาจในสมัยนั้นซึ่งแทบจะไม่มีใครสนใจ
หรือเห็นค่าป่าผืนนี้แต่อย่างใด

เขาทราบดีว่าเขากำลังต่อสู้ด้วยความโดดเดี่ยว ขณะที่ลูกน้องของเขาถูกคมกระสุนจากผู้มีอิทธิพลที่เข้ามาทำลายป่าจนบาดเจ็บล้มตายไปเ
รื่อยๆ

การมีชีวิตอยู่ไม่อาจทำให้ความมุ่งมั่นของเขาเป็นจริงได้

คุณสืบไม่เคยทรยศต่อหลักการและความมุ่งมั่นของเขา

บางทีการฆ่าตัวตายอาจเป็นหนทางเดียวที่ทำให้ความมุ่งมั่นในการรักษาป่าห้วยขาแข้งเป็
นจริงขึ้นมาได้

ตีสี่ของวันที่ 1 กันยายน 2533 เสียงปืนนัดหนึ่งดังขึ้นในราวป่าห้วยขาแข้ง หลายชั่วโมงต่อมา มีผู้ไปพบศพของคุณสืบนอนตายในห้องพัก พร้อมกับจดหมายมีข้อความว่า

" ผมมีเจตนาที่จะฆ่าตัวตาย โดยไม่มีผู้ใดเกี่ยวข้องในกรณีนี้ทั้งสิ้น"

ลงชื่อ สืบ นาคะเสถียร ผู้ตาย

หลายอาทิตย์ต่อมา หลังจากการเสียชีวิตของคุณสืบเป็นข่าวทางหน้าหนังสือพิมพ์ติดต่อกัน ข้าราชการระดับสูงจากทุกฝ่ายนับร้อยคนต่างรีบเร่งมาร่วมประชุมกันที่ทำการเขตรักษาพั
นธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
ด้วยความพร้อมเพรียง เพื่อปรึกษาหารือว่าจะช่วยกันปกป้องผืนป่าห้วยขาแข้งอย่างไร จนในเวลาต่อมายูเนสโกได้ประกาศให้ป่าห้วยขาแข้งเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติแห่งแรกของประ
เทศไทย

15 ปีผ่านไป เสียงปืนในราวป่านัดนั้นยังดังก้องมาอยู่จนถึงทุกวันนี้








ประวัติ

คุณสืบ นาคะเสถียร หรือนามเดิม สืบยศ
เป็นชาวอำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี
เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ ๓๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๙๒
ที่ตำบลท่างาม อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี
บิดาชื่อ นายสลับ นาคะเสถียร อดีต
ผู้ว่าราชการ จังหวัดปราจีนบุรี
มารดาชื่อ นางบุญเยี่ยม นาคะเสถียร มีพี่น้อง
ทั้งหมด ๓ คน โดยคุณสืบ เป็นบุตรชายคนโต
น้องชาย และน้องสาวอีก ๒ คน คือ
คุณกอบกิจ นาคะเสถียร และคุณกัลยา รักษาสิริกุล
คุณสืบมีบุตรสาว ๑ คน ชื่อนางสาวชินรัตน์ นาคะเสถียร
ปัจจุบันอายุ ๒๔ ปี (พ.ศ.๒๕๔๔)


ชีวิตและการทำงาน

โดยที่สายตระกูลของคุณสืบ นาคะเสถียร เป็นครอบครัวของชาวนาชีวิตในช่วงปฐมวัยจึงต้องช่วยทำงานในนาของมารดา เมื่อว่างจากภาระดังกล่าวก็ออกท่องเที่ยวกับเพื่อน ๆ โดยมีไม้ง่ามหนังสะติ๊กคู่ใจ ได้เข้าเรียนชั้นประถมต้นที่โรงเรียนประจำจังหวัดปราจีนบุรี ช่วงปิดเทอมว่างจากการเรียนก็จะออกไปช่วยทางบ้านเสริมแนวคันนา เพื่อไม่ให้มีข้อพิพาทกับเพื่อนบ้าน ทำงานกลางแจ้งทั้งวัน แม้แดดจะร้อนก็มิเคยปริปากบ่น ครั้นเรียนจบชั้นประถม ๔ ต้องจากครอบครัวไปเรียนที่โรงเรียนเซนต์หลุยส์ จังหวัดฉะเชิงเทรา จนกระทั่งเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ในสมัยนั้น คุณสืบ มีบุคลิกประจำตัวคือ เมื่อสนใจหรือตั้งใจจะทำอะไรแล้วก็จะมีความมุ่งมั่นตั้งใจทำจริงจัง จนประสบความสำเร็จ และเป็นผู้ที่มีผลการเรียนดีมาโดยตลอด


๒๕๑๑-๒๕๑๔ เข้าศึกษาในคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีความตั้งใจการศึกษาอย่างเต็ม ประสิทธิภาพ และเข้าร่วมกิจกรรมของนิสิตในมหาวิทยาลัย โดยเป็นที่ทราบกันดีระหว่าง หมู่เพื่อนผู้ใกล้ชิดว่า คุณสืบ เป็นผู้มีจิตใจรักงานศิลปะ สูงส่งในเชิงมนุษยสัมพันธ์ มีระเบียบ ในการดำเนินชีวิตในสมัยเรียนอย่างเป็นแบบแผน
๒๕๑๖ เมื่อจบการศึกษาระดับปริญญาตรจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แล้ว ได้เข้าทำงานที่กองสวนสาธารณะของการเคหะแห่งชาติ

๒๕๑๗ เข้าศึกษาระดับปริญญาโท สาขาวิชาวนวัฒน์วิทยา คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จนสำเร็จการศึกษา

๒๕๑๘ บรรจุเข้ารับราชการ ตำแหน่ง พนักงานป่าไม้ตรี กองอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้ ไปปฏิบัติหน้าที่ราชการ ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาเขียว - เขาชมภู่ จังหวัดชลบุรี ปราบปรามจับกุมผู้บุกรุกทำลายป่าอย่างมีประสิทธิภาพ


๒๕๒๒ ได้รับทุนจาก British Council ไปเรียนปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ ในสาขาวิชาอนุรักษ์วิทยา
๒๕๒๔ เดินทางไปปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งหัวหน้าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าบางพระ มีส่วนร่วมในการจัดการและประสานงาน รวมทั้งเป็นวิทยากรฝึกอบรมพนักงานพิทักษ์ป่าอีกหลายรุ่น
๒๕๒๖ กลับเข้าปฏิบัติราชการประจำ ฝ่ายวิชาการ กองอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้
๒๕๒๙ ปฏิบัติงานในหน้าที่หัวหน้าโครงการอพยพสัตว์ป่าตกค้างในพื้นที่อ่างเก็บน้ำเขื่อน รัชชประภา(เชี่ยวหลาน) จังหวัดสุราษฎร์ธานี
๒๕๓๐
ปฏิบัติงานในโครงการศึกษาผลกระทบสภาพแวดล้อม เพื่อพัฒนาพื้นที่ ป่าพรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส ต่อมาได้รับคำสั่งให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี อีกตำแหน่งหนึ่ง
เป็นอาจารย์พิเศษ ประจำภาควิชาชีววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
จัดเตรียมเอกสารข้อมูลทางด้านบทความและภาพถ่าย ทุ่มเทพลังกาย พลังใจ เพื่อคัดค้าน การสร้างเขื่อนน้ำโจนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรและการบุกรุกทำลาย
ทรัพยากร ธรรมชาติทุกรูปแบบ
๒๕๓๑ กลับมาปฏิบัติราชการที่ กองอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้
๒๕๓๒ เข้ารับตำแหน่ง หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จังหวัดอุทัยธานี
๒๕๓๓ จัดตั้งกองทุนเพื่อรักษาป่าห้วยขาแข้ง และทุ่งใหญ่นเรศวรเป็นวิทยากรบรรยาย และร่วมอภิปรายในโอกาส และสถานที่ต่าง ๆ หลายแห่ง ส่วนมากเป็นหัวข้อเรื่อง การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและปัญหาที่เกี่ยวข้อง การอพยพสัตว์ป่าตกค้างในเขื่อนเชี่ยวหลาน เป็นต้น
เขียนเอกสาร โครงงานเพื่อจัดการให้พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง เป็นพื้นที่มรดกทางธรรมชาติของโลก

ป่าห้วยขาแข้งเป็นผืนป่าที่อุดมไปด้วยพรรณไม้และสัตว์ป่าอันล้ำค่า ทำให้หลายฝ่ายต่างก็จ้องบุกรุกเข้ามา หาผลประโยชน์ สืบได้แสดง เจตนารมณ์อันแน่วแน่ที่จะรักษาป่าผืนนี้ ไว้ให้ได้อย่างชัดแจ้ง ตั้งแต่วันแรก ที่เข้าไปรับงานหัวหน้าเขตฯ เขาได้ประชุมเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าห้วยขาแข้งทั้งหมด และได้ประกาศ ให้รู้ทั่วกันว่า ผมมารับงานที่นี่ โดยเอาชีวิตเป็นเดิมพัน สืบ นาคะเสถียร พยายามปกป้องป่าห้วยขาแข้งอย่างเข้มแข็ง แต่ก็ ไม่อาจหยุดยั้ง การบุกรุกของกลุ่มที่แสวงหาผลประโยชน์ได้

การดูแลผืนป่าขนาดหนึ่งล้านไร่ ด้วยงบประมาณและกำลังคนที่จำกัด กลายเป็นภาระหนักอึ้งที่ตกอยู่บนบ่า ของเขา มันทั้งกัดกร่อนบั่นทอนและสร้างความตึงเครียดให้กับสืบอยู่ตลอดเวลา สืบค้นพบว่าปัญหาสำคัญ ของห้วยขาแข้งเกิดจากความยากจนที่ดำรงอยู่โดยรอบเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งนี้ ทำให้กลุ่มผลประโยชน์ และผู้มีอิทธิพลสามารถยืมมือชาวบ้านในเขตป่าสงวนเข้ามาตัดไม้ และลักลอบล่าสัตว์ในเขตป่าอนุรักษ์ ได้อย่างต่อเนื่อง

ในทรรศนะของเขา หนทางหนึ่งที่จะช่วยแก้ปัญหาได้คือการสร้างแนวป่ากันชนขึ้นมา จากนั้น อพยพราษฎร ออกนอกแนวกันชน แต่พัฒนาแนวกันชนดังกล่าวให้เป็นป่าชุมชนที่ชาวบ้านสามารถเข้าไปหาประโยชน์ได้ อย่างไรก็ตาม สืบไม่มีอำนาจเพียงพอที่จะเข้าไปจัดการเรื่องนี้ให้ปรากฏเป็นจริง

ดังนั้นเขาจึงได้พยายามประสานงานกับผู้ใหญ่ผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง ชี้แจงให้เห็นถึงความสำคัญของแนวคิด ดังกล่าว แต่ดูเหมือนจะไม่มีใครสนใจฟังปล่อยให้สืบ ต้องดูแลป่าห้วยขาแข้งไปตามยถากรรมด้วยความเหนื่อยล้า ความผิดหวังและความคับแค้นใจ

เช้ามืดวันที่ 1 กันยายน พ.ศ.2533 สืบ นาคะเสถียร ตัดสินใจผ่าทางตันด้วยการสั่งเสียลูกน้อง คนสนิท และเขียนจดหมายสั่งลา 6 ฉบับ ชำระสะสางภาระ รับผิดชอบและทรัพย์สินส่วนตัวที่คั่งค้าง มอบหมาย เครื่องใช้ และอุปกรณ์ในการศึกษาวิจัยด้านสัตว์ป่า ให้สถานีวิจัย สัตว์ป่าเขานางรำ เพื่อนำไปใช้ตาม วัตถุกระสงค์ดังกล่าว ตั้งศาลเพื่อแสดงความคารวะต่อ ดวงวิญญาณของเจ้าหน้าที่ ซึ่งพลีชีพรักษาป่าห้วยขาแข้ง แล้วสวดมนต์ไหว้พระ จนจิตใจสงบขณะที่ฟ้ามืดกำลัง เปิดม่านรับวันใหม่ เสียงปีนดังขึ้นนัดหนึ่งในราวป่าลึก ที่ห้วยขาแข้ง สืบ นาคะเสถียร ก็ปิดม่านชีวิตของเขาลง และเป็นบทเริ่มต้น ตำนานนักอนุรักษ์ไทย สืบ นาคะเสถียร ผู้ที่รักป่าไม้ สัตว์ป่าและธรรมชาติ ด้วยกายวาจา


เช้าตรู่เริ่มต้นตำนานแห่งนักอนุรักษ์ สืบ นาคะเสถียร
นักอนุรักษ์ไทย ผู้ที่รักป่าไม้และธรรมชาติด้วยกาย วาจา และใจ

บทเพลง สืบทอดเจตนา
คาราบาว

ดวงตาของเจ้าลุกโชน เสียงตะโกนของเจ้าก้องไพร
บัดนี้เจ้านอนทอดกาย จากป่าไปด้วยดวงใจกังวล
วาจาของเจ้าจริงจัง มีพลังเหมือนดังมีมล
นักสู้ของประชาชน จะมีกี่คนทำได้ดังเจ้า

สืบนาคะเสถียรเป็นบทเรียนของกรมป่าไม้
หัวหน้ารักษาพงไพรจังหวัดอุทัย ณ ห้วยขาแข้ง

สองมือเจ้าเคยฝันฝ่าอีกสองขาเจ้าย่างย่ำไป
ลัดเลาะซุมทุมพุ่มไม้ตระเวนไพรให้ความคุ้มครอง
ดูแลสารทุขสารสัตว์ในป่ารกชัดลำห้วยลำคลอง
ขาแข้งเหมือนดังขาน่องสองขาเจ้าย่ำนำความร่มเย็น

สืบนาคะเสถียรเป็นบทเรียนข้าราชการไทย
ถือประโยชน์ของชาติเป็นใหญ่ถึงตัวจะตายไม่เสียดายชีวา

สืบนาคะเสถียรเป็นบทเรียนของกรมป่าไม้
หัวหน้ารักษาพงไพรจังหวัดอุทัย ณ ห้วยขาแข้ง

เช้าวันที่ 1 กันยาในราวป่าเสียงปืนกึกก้อง
ญาติมิตรล้วนน้ำตานองจากข่าวร้าวกลางป่าอุทัย
วิญาณเจ้าจงรับรู้คนที่ยังอยู่ยังยืนหยัดต่อไป
สืบเอยหลับให้สบายเจ้าจากโลกนี้ไปไม่สูญเปล่า...
สืบเอย..เจ้าจากไปไม่สูญเปล่า สืบเอย..เจ้าจากไปไม่สูญเปล่า
สืบเอย..เจ้าจากไปไม่สูญเปล่า สืบเอย..เจ้าจากไปไม่สูญเปล่า